Publikacja książkowa

 Książka Metody zapisu graficznego informacji w strategiach rozwoju w kontekście zagospodarowania przestrzennego stanowi przyczynek dla określenia standardów komunikacji wizualnej w planowaniu rozwoju oraz ku podniesieniu jakości opracowań strategii rozwoju w Polsce. Książka jest wynikiem projektu badawczego nt. „Jakość zagospodarowania przestrzennego w planowaniu rozwoju - system przekazu graficznego informacji", realizowanego przez Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie na zlecenie Ministerstwa Nauki nr projektu 503-02-010-2431/4. Przedmiotem badań były sposobu komunikacji wizualnej informacji dotyczących ładu przestrzennego w strategiach rozwoju. Celem publikacji jest naświetlenie roli przestrzeni w strategicznym planowaniu rozwoju, analiza dotychczasowej praktyki oraz przedstawienie autorskich modeli zapisu graficznego informacji z zakresu kształtowania ładu przestrzennego, wysokiej jakości zagospodarowania przestrzennego, do zastosowania w praktyce przygotowywania strategii rozwoju samorządu terytorialnego. Publikacja przeznaczona jest  dla osób zajmujących się planowaniem rozwoju na każdym szczeblu ich edukacji. Zaproponowane metody zapisu graficznego informacji strategicznych z zakresu kształtowania ładu przestrzennego mającą stanowić istotne narzędzie dla urbanistów i władz gminnych przy zapewnianiu ładu przestrzennego i podwyższaniu jakości zagospodarowania przestrzennego. Linki do opracowań źródłowych można znaleźć TUTAJ.

Książka składa się z pięciu rozdziałów. Rozdział 1 stanowi wprowadzenie, nakreśla tło, metodologię i podstawowe pojęcia. Diagnozę zagadnienia ładu przestrzennego w praktyce planowania rozwoju oraz zapisu graficzny informacji na poszczególnych etapach planowania strategicznego w Polsce przedstawiono w Rozdziale 2 Przestrzeń w strategiach rozwoju. W wyniku szerokich analiz opracowań z zakresu planowania rozwoju aktualnych w latach 2010-2012, pokazano w jaki sposób można ilustrować zagadnienia rozpatrywane na poszczególnych etapach budowania strategii: diagnoza, prognoza, cele rozwojowe, kierunki interwencji, systemy realizacji. Podsumowaniem przeglądu obecnej praktyki strategicznego planowania rozwoju jest szczegółowa analiza stopnia zastosowania komunikacji wizualnej w strategiach rozwoju, z uwzględnieniem obiektywnego badania dokumentacji oraz subiektywnej opinii samorządów w Polsce.

W Rozdziale 3 Komunikacja wizualna zagadnień z zakresu jakości zagospodarowania przestrzennego zidentyfikowano instrumenty komunikacji wizualnej zagadnień dotyczących przestrzeni na poszczególnych etapach planowania strategicznego. Na podstawie bieżącej praktyki w zapisie konkretnych informacji usystematyzowano je i powiązano ze strukturą metodyczną strategii rozwoju. Z powodu dość skromnego dorobku w zakresie ilustrowania strategii rozwoju w Polsce, przegląd stosowanych technik zapisu graficznego wzbogacono przeglądem następujących dokumentów zagranicznych: z Wielkiej Brytanii, Francji, Holandii i Niemiec. Poszukiwania języka wizualnego wyk obejmowały pełen zakres dokumentacji z zakresu planowania rozwoju, nie tylko strategie.

 W celu usystematyzowania instrumentów komunikacji wizualnej w strategicznym planowaniu rozwoju, i w szerszym kontekście, zwiększenie praktycznego zastosowania instrumentów graficznych w praktyce, w Rozdziale 4 przedstawiono autorskie koncepcje trzech metod zapisu graficznego informacji w strategiach rozwoju: opisową, parametryczną i strukturalną. Metody opracowano przez uporządkowanie i usystematyzowanie dotychczasowej praktyki oraz przetestowano w autorskich opracowaniach teoretycznych i praktycznych. Każdą z metod zaprezentowano za pomocą krótkiego opisu, omówienia rodzaju stosowanych ilustracji oraz walorów strategicznych.

W Rozdziale 5 Przyszłość wykorzystania komunikacji wizualnej w planowaniu rozwoju w Polsce, określono możliwości dla zwiększenia integracji planowania strategicznego i przestrzennego oraz zastosowania komunikacji wizualnej w budowaniu strategii rozwoju w Polsce. Przedstawiono wnioski z badań opinii samorządów i urbanistów oraz rozważania na temat możliwości zwiększenia roli dla jakości zagospodarowania przestrzennego na etapie planowania rozwoju w Polsce. W ramach podsumowania określono dalsze kierunki zmian w planowaniu rozwoju w Polsce mające na celu zapewnienie rosnącej jakości zagospodarowania przestrzennego oraz zwiększenie zastosowania zapisu graficznego informacji w strategiach rozwoju.

Dążenie do zintegrowanego planowania rozwoju wymaga zarówno wypracowania nowych sposobów zapisu informacji jak i poparcia ze strony samorządów i urbanistów dla wdrażania tych metod. Przekaz graficzny informacji w planowaniu rozwoju w Polsce jest stosowany coraz częściej. Jakość ilustracji w aktualnych dokumentach strategicznych nie jest wysoka, a metody i techniki przygotowania ilustracji są bardzo różnorodne i często niespójne.  Tymczasem komunikacja wizualna powinna być podstawowym medium prowadzenia dialogu na temat zagospodarowania przestrzennego. W obecnej praktyce polskiej jest ona słabo rozwinięta, jednak w kontekście globalnym (Europa, Stany Zjednoczone) rośnie na znaczeniu i popularności.

Prawny kontekst zastosowania zapisu graficznego informacji w planowaniu strategicznym w Polsce jest wystarczający i umożliwia jego szerokie zastosowanie zarówno w dokumentach strategii rozwoju, jak i podczas monitoringu. Rozszerzenie instrumentarium przekazu wizualnego poza najpopularniejsze obecnie wykresy i mapy, wymaga przede wszystkim działań edukacyjnych na wszystkich poziomach – od formalnego wykształcenia przez szkolenia zawodowe i uzupełniające (np. radni samorządów) po działania popularyzatorskie na poziomie lokalnym. Jednocześnie dla aktywnego kształtowania wysokiej jakości zagospodarowania przestrzennego potrzebne są rozwiązania systemowe mające na celu integrację planowania przestrzennego i programowania rozwoju.

Opracowane autorskie metody zapisu graficznego informacji w strategiach rozwoju, w zamierzeniach autorki, powinny przyczynić się do upowszechnienia komunikacji wizualnej w planowaniu rozwoju, a w konsekwencji: do prawdziwej demokratyzacji programowania rozwoju i planowania przestrzennego, poprawy jakości podejmowania przez samorządy decyzji dotyczących przestrzeni i terytorium, poprawy jakości zagospodarowania przestrzennego, zwiększenia wrażliwości i odpowiedzialności obywatelskiej za kształtowanie ładu przestrzennego.


copyright (c) 2010 Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie

engine by MOAI